Küçükçekmece Miras Hukuku Avukatı

Küçükçekmece miras hukuku, bir kişinin ölümüyle birlikte mal varlığının mirasçılara geçişini ve bu geçişten doğan uyuşmazlıkları düzenleyen alandır. Küçükçekmece, İstanbul'un en yüksek taşınmaz değerine sahip ilçelerinden biri olduğu için miras uyuşmazlıklarının merkezinde çoğu zaman bir daire, arsa veya iş yeri bulunur. Bu sayfada bir Küçükçekmece miras avukatı olarak yürüttüğümüz dava ve danışmanlık hizmetlerini açıklıyoruz.

Miras hukukunun en önemli özelliği, hakların kısa ve hak düşürücü sürelere bağlı olmasıdır. Mirasın reddi için üç ay, vasiyetnamenin iptali için bir yıl, tenkis davası için bir ve on yıllık süreler öngörülmüştür. Bu süreler kaçırıldığında, hukuken haklı olunsa dahi sonuç alınamaz. Ayrıca miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler, mirasçıların haberi olmadan gerçekleştiği için çoğu zaman yıllar sonra fark edilmektedir.

Yasal Mirasçılar ve Miras Payları

Türk Medeni Kanunu, yasal mirasçılığı zümre (derece) sistemine göre düzenler. Önceki zümrede mirasçı varsa, sonraki zümre mirasçı olamaz.

• Birinci zümre: Miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları). Çocuklar eşit pay alır.
• İkinci zümre: Ana ve baba ile onların altsoyu (kardeşler, yeğenler).
• Üçüncü zümre: Büyük ana ve büyük baba ile onların altsoyu.

Sağ kalan eşin payı ise hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir:

• Altsoy ile birlikte mirasçı ise: mirasın 1/4'ü,
• Ana-baba zümresi ile birlikte ise: 1/2'si,
• Büyük ana-büyük baba zümresi ile birlikte ise: 3/4'ü,
• Bu zümrelerden hiçbiri yoksa: mirasın tamamı.

Mirasçı bulunmaması halinde miras Devlete geçer. Evlilik dışı doğan ve soybağı kurulmuş çocuklar, evlilik içi çocuklarla eşit haklara sahiptir. Evlatlık ve altsoyu ise kan hısımı gibi mirasçı olur; ancak evlat edinen, evlatlığa mirasçı olamaz.

Önemli bir ayrım: sağ kalan eş, miras payından önce mal rejiminden doğan katılma alacağını talep eder. Yani terekenin tespitinden önce mal rejiminin tasfiyesi yapılır. Bu konuda Küçükçekmece aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Saklı Pay ve Tenkis Davası

Saklı pay, miras bırakanın tasarruf edemeyeceği ve yakın mirasçılara kanunen ayrılan kısımdır. Güncel düzenlemeye göre saklı pay oranları:

• Altsoy: Yasal miras payının yarısı,
• Ana ve babanın her biri: Yasal miras payının dörtte biri,
• Sağ kalan eş: Altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı ise yasal miras payının tamamı; diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü.

Miras bırakan, saklı payları aşan bir tasarrufta bulunmuşsa (örneğin tüm mal varlığını bir çocuğa vasiyet etmişse ya da sağlığında bağışlamışsa), saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak tasarrufun saklı payı ihlal eden kısmının indirilmesini isteyebilir.

Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.

Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma)

Uygulamada en sık karşılaşılan miras uyuşmazlığı, muris muvazaasıdır. Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla taşınmazını gerçekte bağışladığı halde tapuda satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstermesi halinde bu durum gündeme gelir.

Muvazaanın tespitinde mahkemenin dikkate aldığı ölçütler şunlardır: miras bırakanın taşınmazı satmakta makul bir sebebinin bulunup bulunmadığı, satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fahiş fark, davalının ödeme gücü, taraflar arasındaki yakınlık ilişkisi, satış sonrası taşınmazın kimin kullanımında kaldığı ve yörenin gelenekleri.

Muris muvazaası davasının iki önemli özelliği vardır: saklı payı bulunsun bulunmasın tüm mirasçılar dava açabilir ve dava herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Talep, tapu iptali ve mirasçıların payları oranında tescili yönündedir.

Ölünceye kadar bakma sözleşmelerinde ise, bakım borçlusunun gerçekten bakım yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrıca incelenir. Taşınmaza ilişkin diğer başlıklar için Küçükçekmece taşınmaz hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi

Miras bırakan, ölüme bağlı tasarrufla mal varlığının akıbetini belirleyebilir. Kanunda üç vasiyetname şekli öngörülmüştür:

• Resmî vasiyetname: Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde iki tanık huzurunda düzenlenir. En güvenli şekildir.
• El yazılı vasiyetname: Tamamı miras bırakanın el yazısıyla yazılmalı, tarih (gün-ay-yıl) içermeli ve imzalanmalıdır. Bilgisayarda yazılıp imzalanan metin geçersizdir.
• Sözlü vasiyetname: Yalnızca ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü hallerde, iki tanık huzurunda yapılabilir.

Miras sözleşmesi ise vasiyetnameden farklı olarak tek taraflı dönülemez ve mutlaka resmî vasiyetname şeklinde, noter huzurunda yapılmalıdır.

Vasiyetnamenin ehliyetsizlik, irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma), şekil eksikliği veya hukuka-ahlaka aykırılık nedeniyle iptali istenebilir. İptal davası, iptal sebebinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl; iyiniyetli davalılara karşı her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl, kötüniyetli davalılara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır.

Vasiyetname, miras bırakanın ölümünden sonra sulh hukuk mahkemesince açılır ve okunur; ilgililere tebliğ edilir. Tebliğden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse vasiyetnameye dayanılarak mirasçılık belgesi verilir.

Mirasın Reddi ve Terekenin Borçlu Olması

Miras, ölümle birlikte borçlarıyla birlikte kendiliğinden mirasçılara geçer. Terekenin borca batık olması halinde mirasçılar kişisel mal varlıklarıyla da sorumlu hale gelebilir. Bu riskten korunmak için üç yol vardır:

• Mirasın reddi: Yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten, atanmış mirasçılar için vasiyetnamenin tebliğinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılır. Süre hak düşürücüdür.
• Hükmen ret: Miras bırakanın ödemeden aczi ölümü anında açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır; ayrıca beyana gerek yoktur. Alacaklıların takibi halinde mirasçının "terekenin borca batık olduğunun tespiti" davası açması gerekir.
• Resmî defter tutulması (tereke defteri): Bir ay içinde talep edilir; mirasçı, deftere yazılan borçlardan sorumlu olur.

Mirasçılardan biri mirası reddederse, payı diğer mirasçılara geçer; tüm mirasçıların reddi halinde tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Mirası reddeden mirasçı, ölümden önceki beş yıl içinde miras bırakandan aldığı ve denkleştirmeye tabi değerleri geri vermekle yükümlüdür.

Mirasçılık Belgesi ve Terekenin Paylaşımı

Mirasçılık (veraset) belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Yabancılık unsuru bulunan, nüfus kayıtlarından mirasçılığın tespit edilemediği veya soybağına ilişkin uyuşmazlık bulunan hallerde mahkemeye başvurulması gerekir.

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti doğar. Bu, mirasçıların tereke üzerinde birlikte hareket etmek zorunda olduğu anlamına gelir; hiçbiri tek başına satış veya devir yapamaz. Paylaşım için:

• Miras taksim sözleşmesi: Tüm mirasçıların katılımıyla yazılı olarak yapılır; anlaşma sağlanabiliyorsa en hızlı ve ekonomik yoldur.
• Mirasın paylaştırılması (izale-i şüyu) davası: Anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde açılır. Mahkeme aynen taksim mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir.
• Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi: Mirasçılardan biri, terekeye kayyım atanmasını ve payının bağımsız hale getirilmesini talep edebilir.

Ayrıca denkleştirme (iade) kurumu uyarınca, miras bırakanın sağlığında altsoyuna karşılıksız olarak yaptığı kazandırmalar (çeyiz, sermaye, borç ödemesi gibi), aksi açıkça belirtilmedikçe paylaşımda hesaba katılır.

Veraset ve İntikal Vergisi

Mirasçılar, veraset ve intikal vergisi beyannamesini ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye'de ise ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde vermek zorundadır. Vergi, kanunda öngörülen istisna tutarları düşüldükten sonra artan oranlı tarifeye göre hesaplanır ve üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı taksitte ödenir. Tapu devri için vergi dairesinden alınacak "ilişik kesme" yazısı gereklidir.

Küçükçekmece Miras Avukatı Olarak Hizmetlerimiz

• Mirasçılık belgesi alınması ve iptali davaları,
• Muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil davaları,
• Tenkis davaları ve saklı payın korunması,
• Vasiyetnamenin iptali, tenfizi ve açılması süreçleri,
• Mirasın reddi, hükmen ret ve terekenin borca batık olduğunun tespiti,
• Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davaları,
• Miras taksim sözleşmesi hazırlanması,
• Terekenin tespiti, mirasçılıktan çıkarma ve mirastan feragat sözleşmeleri,
• Denkleştirme (iade) ve miras sebebiyle istihkak davaları,
• Yurt dışındaki mirasçılar için vekâletle süreç yönetimi ve veraset intikal işlemleri.

Miras hukukunda haklarınızı korumanın ilk şartı, sürelerin farkında olmaktır. Bir yakınınızı kaybettiyseniz veya terekede beklemediğiniz bir devirle karşılaştıysanız, erken hukuki değerlendirme belirleyici olur. Diğer çalışma alanlarımız için Küçükçekmece avukat sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Küçükçekmece miras hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular